Petrol ve Doğalgaz Kaynak Kayası, Ofiyolitler, Manto Sorgucu ve Kitlesel Yok Olma Arasındaki İlişkilere Göre Türkiye’nin Petrol ve Doğalgaz Potansiyeli


Özdemir A., Palabıyık Y.

4. Uluslararası Bilimsel Çalışmalar Kongresi, 12 Eylül 2020, ss.10-20

  • Sayfa Sayıları: ss.10-20

Özet

Petrol ve doğalgaz kaynak kayalarının oluşumunun anlaşılması, petrol ve gaz aramacılığında kritik öneme sahiptir. Petrol ve doğalgaz kaynak kayalarının oluşumunu ve birikimini kontrol eden faktörler, okyanus sisteminin dinamikleri, kimyası, biyolojisi vb. jeolojik zaman içerisinde meydana gelen olaylar ve değişimlerle ilgilidir. Son yıllarda, ofiyolitler için yeni bir tanımlama ve sınıflandırma ortaya koyulmuştur. Ofiyolitlerin okyanusta oluşan kayalar olması nedeniyle, bu yeni ofiyolit tanımı ve sınıflandırması, ofiyolitler ile petrol ve doğalgaz kaynak kaya oluşumu arasındaki ilişkinin incelenmesini gerekli kılmıştır. Bu kapsamda, çalışmada, petrol ve doğalgaz üretim sahalarının bilinen kaynak kayaları ile ofiyolitlerin oluşum ve yerleşim yaşları karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma, ofiyolitler ile petrol ve doğalgaz kaynak kayası oluşumuna yol açan tektonik ve magmatik olaylar (mantonun sorguç şeklinde sokulumu sonucunda oluşan kitlesel yokolma vb.) ile petrol ve doğalgaz üretim alanlarının kaynak kayalarının yaşlarının oldukça uyumlu olduğunu göstermektedir. Ayrıca, dünyanın üretim yapılan hidrokarbon sahaları ile ofiyolit dağılım haritalarının da son derece uyumlu olduğu gözlenmiştir. Çalışmada, ofiyolitler ile petrol ve doğalgaz kaynak kayası oluşumunun birbiriyle yakın ilişkili olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla, ülke genelinde geniş bir ofiyolit varlığı bulunan Türkiye’nin kara alanlarının önemli bir petrol ve doğalgaz potansiyeline sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: kaynak kaya, ofiyolit, manto sorgucu, kitlesel yok olma, Türkiye’nin petrol ve doğalgaz potansiyeli