AÇIK İŞLETME YÖNTEMİ İLE ÜRETİM YAPACAK OLAN BİR MADEN İŞLETMESİNİN OPTİMUM ÜRETİM PLANLAMASI


Hasözdemir K. , Erçelebi S. G.

Türkiye 26. Uluslararası Madencilik ve Kongresi Sergisi, Antalya, Turkey, 16 - 19 April 2019, pp.174-185

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Antalya
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.174-185

Abstract

Günümüzde yüksek tenörlü cevher yataklarının tükenmesi ile birlikte madencilik işlerinin

ekonomik açıdan güvenli bir şekilde yürütülebilmesi stratejik bir planlama evresi gerektirmektedir. Bu

anlamda açık ocak üretim planlaması, üretilmesi sonucu kar edileceği düşünülen cevher bloklarının

maksimum net bugünkü değeri elde edeceğimiz şekilde hangi sırayla üretilmesi gerektiğini bulmaktır. Bu

çözüme ulaşmak pek çok kısıtı ve karar değişkeni olan bir optimizasyon probleminin çözülmesini

gerektirir. Bu kapsamda, yapılan arama çalışmaları ve laboratuvar analizleri sonucu elde edilen sondaj

verilerinin bilgisayar ortamına taşınması ile 3 boyutlu olarak modellenmiş bir cevher yatağı kullanılmıştır.

Boyutları x:10m, y:10m, z:10m olan cevher bloklarına 3 boyutlu semi-variogram analizlerine dayalı olarak

bir ara değer atama metodu olan krigging metodu ile tenör ataması yapılmıştır. Tenörlerine göre

ekonomik değeri belirlenmiş olan bloklar, karışık tam sayı programlama ve sezgisel yöntemler ile yazılmış

bir algoritma ile çalışan SimSched isimli bir yazılım yardımı ile önce nihai açık ocak sınırlarının

optimizasyonu için kullanılmıştır. Daha sonra bu sınırlar içerisindeki blokların hangi sırayla üretilecekleri,

mevcut üretim ve tesis kapasitesine göre, şevlerin fiziksel kısıtlamalarına göre, düşey ilerleme hızı ve

madencilik faaliyetlerinin yürütüleceği minimum genişliğe göre, üretilecek cevherin cut-off tenörüne

göre ve atığa gönderilecek malzemenin maksimum tenörüne göre istenilen sınırlar içerisinde kalacak

şekilde simüle edilerek optimum üretim planı yapılmıştır.